Stosunkowo Bliski Wschód
Protest czy rewolucja?

Protest czy rewolucja?

November 21, 2022

Po przerwie wraca podcast Stosunkowo Bliski Wschód. Tym razem z Marcinem Krzyżanowskim przyglądam się wciąż trwającym na irańskich ulicach protestom, które rozpoczęły się trzy miesiące temu po śmierci Mahsy Amini. Czy to nadal jedynie demonstracje, czy już rewolucja? Kto stoi za masowymi wystąpieniami przeciwko Republice Islamskiej? Dlaczego protesty wciąż nie wygasły, a rządowi nie udało się uspokoić nastrojów? Odpowiedzi padają w rozmowie!

A następnie z Michałem Czechowskim w Językowym Bałaganie rozmawiamy o mitach dotyczących języków arabskiego i hebrajskiego. Czy są one trudne? Czy naprawdę w Izraelu polski mógł stać się językiem urzędowym? Czy fusha jest bezużyteczna?

Tego wszystkiego dowiecie się słuchając podcastu do końca!

Czym zawiniła Mahsa Amini?

Czym zawiniła Mahsa Amini?

September 27, 2022

Po wakacyjnej przerwie wraca podcast Stosunkowo Bliski Wschód!

Tym razem wspólnie z Marcinem Krzyżanowskim przyglądam się śmierci Mahsy Amini, 22-letniej irańskiej Kurdyjki, która została zatrzymana przez policję w Teheranie za "niewłaściwe zakrycie głowy" i przewieziona na komisariat, gdzie zmarła. Według policji zatrzymaniu miała ulec akcja jej serca, wskutek wrodzonej wady, według rodziny Mahsa została brutalnie pobita i umarła od ciosów funkcjonariuszy. A w Iranie wybuchły gwałtowne protesty, które skalą przewyższają te z lat poprzednich. Podczas nich słychać nie tylko wezwania o sprawiedliwość, ale także hasła domagające się obalenia Republiki Islamskiej.

A w Językowym Bałaganie rozmawiam z Michałem Czechowskim o tym, jak zróżnicowana dialektalnie jest Jordania, zdawałoby się niewielki kraj, który jednak wcale nie jest homogeniczny językowo.

Furia na Morzu Czerwonym

Furia na Morzu Czerwonym

August 22, 2022

W Dżeddzie w meczu rewanżowym zmierzyli się bokserzy wagi ciężkiej Ołeksandr Usyk i Anthony Joshua. To najgorętsza walka pięściarska tego sezonu, reklamowana pod nazwą „Furia na Morzu Czerwonym”. Dla miłośników sportów walki prawdziwa gratka, gdyż obaj bokserzy są dzisiaj gwiazdami światowego formatu, lecz także aspekt polityczny organizacji walki akurat w saudyjskim mieście daje wiele do myślenia o tym, jak Rijad przez sport stara się poprawić swój wizerunek.

Czemu Usyk walczył z Joshuą akurat w Dżeddzie? Dlaczego mocno kontrowersyjny okazał się werdykt sędziów po dwunastu rundach? Czy możemy powiedzieć, że organizacja takich wydarzeń sportowych to jedynie sportwashing, czy może coś więcej?

O tym opowiada mi Jakub Biłuński, dziennikarz portalu Bokser.org.

Rijad prowadzi jednak nie tylko sportowe działania. Niedawno Centrum Pomocy Humanitarnej im. Króla Salmana ogłosiło wyasygnowanie 10 milionów dolarów na pomoc ukraińskim uchodźcom w Polsce. Arabia Saudyjska zwykle nie jest nad Wisłą kojarzona z pomocą humanitarną, stąd też media informację przekazywały przede wszystkim zaskoczonym tonem.

Czy rzeczywiście udzielanie pomocy przez  Rijad jest czymś nadzwyczajnym? Jak to działanie ma wpłynąć na wizerunek Arabii Saudyjskiej? Czy Polska jest istotnym krajem dla Saudyjczyków?

Na moje pytania odpowiada Witold Śmidowski, były ambasador Polski w Arabii Saudyjskiej.

A na koniec łączę się z Michałem Czechowskim i w Językowym Bałaganie rozmawiamy o arabskich zwrotach, które mogą się przydać każdemu turyście, który zechce latem odwiedzić Bliski Wschód!

Wysłuchajcie podcastu do końca!

Żelazna Kopuła w ruch

Żelazna Kopuła w ruch

August 16, 2022

W ubiegłym tygodniu Izrael dokonał uderzenia wyprzedzającego na Palestyński Islamski Dżihad w Strefie Gazy. W konsekwencji palestyńscy bojownicy rozpoczęli ostrzał Izraela. W ciągu trzydniowej operacji zginęło 49 Palestyńczyków i rannych zostało dwóch izraelskich żołnierzy. W tle tych wydarzeń trwa jednak dłuższa operacja zwalczania Palestyńskiego Islamskiego Dżihadu przez izraelskie wojsko na Zachodnim Brzegu, a także kampania wyborcza, która rozstrzygnie, czy Benjamin Netanjahu wróci na fotel premiera, czy też na stałe zagrzeje na nim miejsce Jair Lapid.

Dlaczego izraelskie wojsko teraz intensyfikuje walkę z Palestyńskim Islamskim Dżihadem? Czy możemy jasno określić zwycięzcę tych walk? Dlaczego Hamas nie wsparł Islamskiego Dżihadu, choć zwykle jest organizacją wiodącą w walce z Izraelem?

Na moje pytania odpowiada Michał Wojnarowicz, analityk Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych.

Stosunkowo Bliski Wschód to podcast wspierany przez słuchaczy za pośrednictwem Patronite.pl. To właśnie dzięki Waszej pomocy mogę trzymać rękę na pulsie i co tydzień przyglądać się wydarzeniom na Bliskim Wschodzie, wraz z zaproszonymi gośćmi. Serdecznie Wam za to dziękuję!

Śmierć demokracji?

Śmierć demokracji?

August 2, 2022

Tunezyjski prezydent Kais Saied zorganizował referendum konstytucyjne, w którym obywatele mogli zagłosować nad przyjęciem nowego projektu ustawy zasadniczej. Przy rekordowo niskiej frekwencji zdecydowana większość Tunezyjczyków zagłosowała na „tak” decydując o przyjęciu dokumentu, który wprowadzi fundamentalne zmiany w systemie politycznym kraju, jaki wprowadzony został po Arabskiej Wiośnie i obaleniu dyktatury prezydenta Zajna Al-Abidina ibn-Alego w 2011 roku.

Czego dotyczą zmiany zaproponowane przez Kaisa Saieda? Dlaczego opozycja zbojkotowała referendum? Czy o tunezyjskiej demokracji powinniśmy mówić już w czasie przeszłym?

O tym wszystkim rozmawiam z Mariuszem Borkowskim z Collegium Civitas, byłym korespondentem polskich mediów i BBC na Bliskim Wschodzie.

Przyjrzymy się też historii i teraźniejszości idei, która znacząco wpływa na Bliski Wschód, od końca XIX wieku. Syjonizm, pogląd według którego Żydom należy się własne państwo, wcale nie jest takim monolitycznym prądem myślowym , jak często się wydaje. Ruch przechodził rozmaite rewolucje i nawet dzisiaj, gdy przyjrzeć się izraelskim partiom politycznym, reprezentują one inne poglądy nie tylko na sprawy bieżące, ale także na sposób tworzenia państwa i relacje z Palestyńczykami.

Jakie są główne prądy myśli syjonistycznej? Jakie są ich podstawowe założenia? Który z nich dominuje dzisiaj w izraelskiej polityce? 

O tym rozmawiam z dr Dominikiem Flisiakiem, autorem książek, badaczem relacji polsko-żydowskich i żydowskiej myśli politycznej.

A w „Językowym Bałaganie” łączymy się z Michałem Czechowskim, żeby porozmawiać o języku judeo-arabskim, którym w średniowieczu władała większość społeczności żydowskiej.

Czy powinnismy mówić o jednym języku, czy raczej o jego dialektach? Jak bardzo zbliżony jest on do klasycznego języka arabskiego? Dlaczego dzisiaj tak niewielu Żydów się nim posługuje?

Tego dowiecie się, słuchając podcastu do końca.

Stosunkowo Bliski Wschód to podcast wspierany przez słuchaczy za pośrednictwem Patronite.pl. To właśnie dzięki Waszej pomocy mogę trzymać rękę na pulsie i co tydzień przyglądać się wydarzeniom na Bliskim Wschodzie, wraz z zaproszonymi gośćmi. Serdecznie Wam za to dziękuję!

Dyplomacja, ropa i rakiety

Dyplomacja, ropa i rakiety

July 25, 2022

W połowie czerwca Muktada as-Sadr, szyicki duchowny i przywódca polityczny, wyprowadził swój blok polityczny z irackiego parlamentu. 73 parlamentarzystów zostało już zastąpionych innymi twarzami a Sadryści wyszli na ulice, by protestować przeciwko korupcji w irackim procesie politycznym. Jednak nie tylko oni podgrzewają atmosferę w kraju. Doszło także do ostrzału kurortu na północy kraju. Irak oskarża o niego Turcję, która broni się twierdząc, że odpowiedzialna za niego jest Partia Pracujących Kurdystanu.

Czy po wyjściu Sadrystów z parlamentu wzmocnią się wpływy Iranu w kraju? Dlaczego Turcy mieliby ostrzelać północny Irak? Jak będzie wyglądała najbliższa przyszłość kraju?

Na moje pytania odpowiada dr Witold Repetowicz, dziennikarz i ekspert Defence24 i Fundacji Pułaskiego.

W Teheranie odbył się szczyt polityczny, na którym prezydent Ebrahim Raisi gościł Władimira Putina i Recepa Tayyipa Erdogana. Przywódcy mieli rozmawiać między innymi o sytuacji w Syrii i Ukrainie, a Erdogan liczył, że otrzyma zielone światło do kolejnej operacji wymierzonej w Kurdów z Rożawy. Wizyta Erdogana w Iranie jest jednak kontrowersyjna, gdyż trwa właśnie próba międzynarodowej izolacji Rosji, co daje kolejny powód do podważania lojalności Ankary wobec NATO.

Jaki był cel zorganizowanego w Teheranie szczytu? Czy Turcję mogą spotkać konsekwencje, jeśli zdecyduje się na kolejną operację przeciwko Kurdom? Czy Iran znajduje się w rosyjskiej strefie wpływów?

O tym rozmawiam z Marcinem Krzyżanowskim, ekspertem Warsaw Institute.

A na koniec usłyszycie o tym, jak izraelski dziennikarz wykorzystał wizytę Joe Bidena na Bliskim Wschodzie by dostać się do Mekki i przygotować z ukrycia materiał o Hadżdżu.

Stosunkowo Bliski Wschód to podcast wspierany przez słuchaczy za pośrednictwem Patronite.pl. To właśnie dzięki Waszej pomocy mogę trzymać rękę na pulsie i co tydzień przyglądać się wydarzeniom na Bliskim Wschodzie, wraz z zaproszonymi gośćmi. Serdecznie Wam za to dziękuję!

Kto kogo rozgrywa?

Kto kogo rozgrywa?

July 18, 2022

Zakończyła się podróż Joe Bidena na Bliski Wschód, podczas której amerykański prezydent odwiedził Izrael, Palestynę i Arabię Saudyjską, spotykając się przy okazji z przywódcami innych państw regionu. Wśród poruszanych tematów znalazły się kwestie wsparcia wojskowego i politycznego dla Izraela, rozwiązania dwupaństwowego, budowy antyirańskiej koalicji, zapewnienia światu bezpieczeństwa energetycznego i wiele innych. Cele, jakie postawiła sobie amerykańska administracja były ambitne i dopiero czas pokaże, czy wizyta odniesie pożądane skutki.

 

Czy podróż Bidena na Bliski Wschód rzeczywiście była tak ważna, jak sugerują media? Czy dla Waszyngtonu deklarowane przywiązanie do praw człowieka przestało być istotnie? Jak należy rozumieć „antyirańską koalicję” w świetle starań o reaktywację porozumienia JCPOA?

O tym wszystkim rozmawiam z Krzysztofem Płomińskim, byłym ambasadorem Polski w Iraku i Arabii Saudyjskiej.

A następnie zdzwaniamy się z Michałem Czechowskim, by w „Językowym Bałaganie” porozmawiać o rdzeniach w językach semickich.

Jak budowane są słowa w językach arabskim i hebrajskim? Czy możemy porównać semickie słowotwórstwo z indoeuropejskim? W jaki sposób skutecznie uczyć się rdzeni?

Tego dowiecie się, słuchając podcastu do końca.

Stosunkowo Bliski Wschód to podcast wspierany przez słuchaczy za pośrednictwem Patronite.pl. To właśnie dzięki Waszej pomocy mogę trzymać rękę na pulsie i co tydzień przyglądać się wydarzeniom na Bliskim Wschodzie, wraz z zaproszonymi gośćmi. Serdecznie Wam za to dziękuję!

Kto rządzi w Palestynie?

Kto rządzi w Palestynie?

July 11, 2022

Mahmud Abbas i Ismail Hanijja spotkali się  w w Algierii, po raz pierwszy od 2016 roku. Hamas i Fatah od lat rywalizują w walce o rząd dusz wśród Palestyńczyków. W przeszłości między bojownikami organizacji dochodziło nawet do walk zbrojnych. Dzisiaj relacje między organizacjami nie są aż tak napięte, choć wciąż daleko do tego, byśmy mogli mówić o pojednaniu.

Skąd wzięła się wrogość między Hamasem a Fatahem? O czym rozmawiali Abbas i Hanijja? Czy Zachód, deklaratywnie przywiązany do idei demokracji, ułatwia Palestyńczykom budowanie społeczeństwa obywatelskiego?

Na moje pytania odpowiada prof. Jarosław Jarząbek z Instytutu Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Wrocławskiego.

A w Językowym Bałaganie łączę się z Michałem Czechowskim, by porozmawiać o zaniku fushy, wspólnej formy języka arabskiego.

Dlaczego Arabowie odchodzą od stosowania fushy? Czy wraz z postępującym procesem zanika literatura? Czy wciąż możemy mówić o jednym narodzie arabskim?

Tego dowiecie się, słuchając odcinka do końca!

Stosunkowo Bliski Wschód to podcast wspierany przez słuchaczy za pośrednictwem Patronite.pl. To właśnie dzięki Waszej pomocy mogę trzymać rękę na pulsie i co tydzień przyglądać się wydarzeniom na Bliskim Wschodzie, wraz z zaproszonymi gośćmi. Serdecznie Wam za to dziękuję!

Co zdziała Biden?

Co zdziała Biden?

June 27, 2022

Biały Dom potwierdził planowaną na lipiec wizytę prezydenta Joe Bidena na Bliskim Wschodzie. Amerykański przywódca ma odwiedzić Izrael, Palestynę i Arabię Saudyjską, stawiając sobie ambitne cele. Dla wielu komentatorów podróż jest conajmniej kontrowersyjna, zwłaszcza ze względu na planowane spotkanie z Księciem Koronnym Muhammadem ibn Salmanem. Jeszcze w okresie kampanii wyborczej Biden zapowiadał przyjęcie nowego kursu w polityce wobec Rijadu, zwłaszcza w związku z przypadkami łamania praw człowieka w kraju.

Dlaczego Biden i Muhammad ibn Salman postanowili się spotkać, mimo politycznych konfliktów? Czy wizyta zwiastuje normalizację relacji izraelsko-saudyjskich? Jakie jest amerykańskie stanowisko wobec innych sojuszników w regionie?

O tym rozmawiam z Jakubem Dymkiem, dziennikarzem tygodnika Przegląd.

W Izraelu Naftali Bennett zapowiedział przekazanie stanowiska premiera koalicyjnemu koledze Jairowi Lapidowi. To pokłosie kolejnego kryzysu w rządzie, który najprawdopodobniej przypieczętuje losy szerokiej koalicji zawiązanej przeciwko byłemu szefowi rządu, Benjaminowi Netanjahu. Kneset wstępnie zatwierdził już samorozwiązanie parlamentu i kraj zmierza w kierunku piątych w ciągu trzech lat wyborów.

Dlaczego po ledwie roku rząd ulega rozpadowi? Jakie były największe sukcesy tej egzotycznej koalicji? Czy Benjamin Netanjahu wróci do władzy?

Na moje pytania odpowiada Jarosław Kociszewski, ekspert fundacji Stratpoints, twórca podcastów Free Range Productions i redaktor naczelny portalu Nowa Europa Wschodnia.

A w Językowym Bałaganie łączę się z Michałem Czechowskim, by porozmawiać o jego niedawnej podróży do Syrii.

Jak dzisiaj wygląda ten zniszczony konfliktami kraj? Czy wojna domowa odbiła się na języku codziennym Syryjczyków? Jaką rolę w dzisiejszej mowie pełnią eufemizmy?

Tego dowiecie się słuchając odcinka do końca!

Stosunkowo Bliski Wschód to podcast wspierany przez słuchaczy za pośrednictwem Patronite.pl. To właśnie dzięki Waszej pomocy mogę trzymać rękę na pulsie i co tydzień przyglądać się wydarzeniom na Bliskim Wschodzie, wraz z zaproszonymi gośćmi. Serdecznie Wam za to dziękuję!

Izraelski gaz w Europie

Izraelski gaz w Europie

June 20, 2022

15 czerwca przewodnicząca Komisji Europejskiej Urszula von der Leyen podpisała wstępne porozumienie, wedle którego do Europy przez Egipt trafiać ma izraelski gaz ziemny. Gaz ma zaspokoić część potrzeb Europy w kwestii dostaw surowców energetycznych, które zostały utrudnione wraz z rosyjską agresją na Ukrainę. W tle jednak rozgrywa się konflikt izraelsko-libański o prawa do wydobycia złóż gazu we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego.

Czy Izrael może zaspokoić europejskie zapotrzebowanie na gaz? Jak podpisane porozumienie wpisuje się w ostatnie działania normalizujące relacje Izraela z arabskimi sąsiadami? Czy kryzys dotyczący złoża Karisz może przerodzić się w otwartą wojnę izraelsko-libańską?

Na moje pytania odpowiada dr Karolina Zielińska z Ośrodka Studiów Wschodnich.

Stosunkowo Bliski Wschód to podcast wspierany przez słuchaczy za pośrednictwem Patronite.pl. To właśnie dzięki Waszej pomocy mogę trzymać rękę na pulsie i co tydzień przyglądać się wydarzeniom na Bliskim Wschodzie, wraz z zaproszonymi gośćmi. Serdecznie Wam za to dziękuję!

Podbean App

Play this podcast on Podbean App